Blog

NEWFOTOGRAFIE-20181127-040

Stenen of fairtrade stenen?

Toen ik begon met de verkoop van stenen stond ik er nog niet echt bij stil dat er een keerzijde aan kon zitten. Stenen zijn mooi, energetisch fijn… Dus dat was het. Al snel stuitte ik op informatie over de herkomst van stenen en sinds die tijd verdiep ik mij steeds meer in de herkomst van stenen. In deze blog vertel ik je over mijn bevindingen, mijn gevoel hierover en hoe Dyona met dit alles om gaat.

De vorming van stenen

Stenen zijn oud, heel oud. Miljoenen jaren geleden zijn de meeste stenen gevormd in het diepst van de aarde waarbij vloeibaar gesteente hard werd en kristallen vormde. Dankzij verschillende mineralen, temperaturen en omgevingsfactoren zijn er nu meer dan 3000 soorten stenen bekend en regelmatig worden er nieuwe soorten ontdekt. Al eeuwen lang zoeken mensen naar stenen en gebruiken deze voor zowel spirituele doeleinden als voor functionele doeleinden. Zoals bijvoorbeeld het graniet op een aanrecht of bergkristal in elektrische apparaten.

De edelstenen trend

Sinds ongeveer 2017 zijn stenen trendy geworden. Bekende mensen zoals Adele en Kim Kardashian zweren bij het gebruik van stenen om bijvoorbeeld te kalmeren. Het is van een kleine industrie, naar een grote industrie van miljarden euro’s wereldwijd gegaan en dat heeft natuurlijk impact op het aanbod. Waar er meer vraag is, stijgt doorgaans het aanbod. Er worden meer stenen dan ooit te voren gedolven en dit gaat niet altijd zonder kleerscheuren, maar er mag ook wel eens licht geschenen worden op de andere kant, aangezien het niet allemaal zo dramatisch slecht is.

De mijn, de mens en de natuur

Wat belangrijk is om te beseffen wanneer we het hebben over het mijnen naar stenen, (we het hebben over de stenen die we bijvoorbeeld bij Dyona verkopen), zijn dit relatief kleine mijnen vergeleken met een mijn voor steenkool, ijzer enzovoort. De laatstgenoemde mijnen zijn veel groter en doorgaans véél schadelijker voor de natuur dan de mijnen waar wij de stenen voor energetische toepassing vandaan halen, mede omdat er veel meer vraag naar is. Het is dus goed om het in perspectief te plaatsen en in te zien dat een auto veel ‘slechter’ is dan de rozenkwarts die je in je broekzak hebt zitten. Ik ben wel eens benieuwd of autoverkopers ook de mails krijgen die wij wel eens krijgen met beschuldigingen dat we ‘zo slecht voor de natuur zijn, omdat we stenen verkopen’. En dat terwijl wij duurzaamheid en bewustzijn juist belangrijk vinden.

Doordat de industrie snel gegroeid is en lange tijd redelijk ongeorganiseerd was zonder goede regelgeving en bewustzijn, is het soms lastig te achterhalen wat uit welke mijn komt en hoe de omstandigheden zijn. Zo heb ik laatst rozenkwarts ingekocht die nog in een zak zat met daarop een label van 1989. Die stenen zijn dus al ruim 30 jaar geleden gemijnd, dus is het al helemaal lastig te achterhalen hoe de werkomstandigheden toen waren. Toch probeer ik bij het doen van inkopen goed op te letten wat waar vandaan komt, met name ook of degene van wie ik het koop, weet hoe het zit. Graag koop ik bij groothandels (of direct vanuit de mijn) die bijvoorbeeld de mijnen hebben bezocht of een aandeel hebben in de mijn. Zelf ben ik nog niet in staat (wegens mijn chronische ziekte) om zelf de mijnen te gaan bezoeken, maar dat staat zeker op mijn to-do-lijst mocht mijn lichamelijke conditie beter worden.

Eén van de landen waar veel van onze stenen vandaan komen is Madagaskar. Een arm land en helaas nog niet onder de omstandigheden waar we trots op kunnen zijn. Er is veel corruptie en met name het illegaal mijnen naar bijzondere stenen zoals saffier is een groot probleem. Om die reden verkopen wij ook geen saffier uit Madagaskar. (Wij verkopen sowieso trouwens weinig tot geen robijn, diamant en saffier, omdat die stenen toch regelmatig bovenaan de lijst van meest corrupte stenen staan.) Het is goed om te laten zien dat er goede dingen gebeuren dankzij de edelstenenindustrie. Zo zijn eigenaren van mijnen bezig om de mensen te ondersteunen. Ze bouwen scholen en stoppen tijd en energie in de veiligheid van de werknemers. Een voorbeeld van mijneigenaren in Madagaskar vind je door hier te klikken.

Bij Dyona zijn we resoluut als het aankomt op stenen uit bepaalde landen. Wij kopen en verkopen bijvoorbeeld geen lapis lazuli uit Afghanistan, geen stenen uit Myanmar en niet uit de Republiek Congo. Dit zijn plekken waarbij de verkoop van stenen groeperingen zoals de Taliban financieren en in de Republiek Congo kleeft er doorgaans veel ellende aan de stenen die daar vandaan komen. Kinderarbeid, verschrikkelijke werkomstandigheden en uitbuiting komt veel voor in deze landen. Kleine notitie is wel belangrijk: het lijkt ook in deze landen steeds beter te gaan. Het is vooralsnog lastig om te bepalen wat wel goed gemijnd is en wat niet, dus verkopen wij op dit moment vooralsnog geen stenen uit deze landen. Klik hier voor een artikel uit 2016 over de lapis lazuli.

De andere kant van stenen

Nu is het niet alleen maar kommer en kwel. Er zit ook een goede kant aan de edelstenen trend en de stijgende vraag. Dorpen floreren dankzij de werkgelegenheid die ontstaat door de groeiende vraag en doordat mensen verbetering willen, ondernemen steeds meer overheden acties om het welzijn in de mijnen te verbeteren. Dit gaat lang niet zo snel als dat we zouden willen helaas en dit komt mede door de vraag van de klanten. Mensen willen namelijk alles het liefst zo goedkoop mogelijk en iets kan alleen heel goedkoop zijn als degene die ze mijnt er weinig tot niks aan verdient. Regelmatig krijgen wij bij Dyona te horen dat we ‘duur’ zijn en toch veranderen we niet in ons inkoopbeleid: wat wij proberen in te kopen gaat voor een fair prijs. Van mijn tot groothandelaar en ook wijzelf: iedereen mag er wat aan verdienen. Iedereen moet eten en hun woning betalen, ook de man die in het zand zit in India om de mooie druifagaat uit de grond te halen.

Daarnaast is het belangrijk om te weten dat de stenen zoals we die bij Dyona verkopen, vaak voortkomen uit mijnen die eerder zijn gebruikt voor het mijnen naar mineralen zoals kool en ijzer. Het is een soort “tweedehands“ gebruik van de mijn als bijvoorbeeld de kool eruit is gehaald. Bij veel mijnen voor de industriële mineralen zie je bergen met kristallen ernaast liggen: deze worden afgedankt, want de mineralen die zij zoeken leveren veel meer op. Het is voornamelijk dus die industrie die de schade berokkent aan de natuur en niet het delven naar edelstenen.

Onze tips

Zowel kopers als verkopers zouden wat mij betreft meer verantwoordelijkheid mogen nemen voor hetgeen ze inkopen. Ga niet voor het goedkoopste, maar kijk of de verkoper weet wat hij of zij verkoopt en waar het vandaan komt. Op onze website proberen wij zoveel mogelijk informatie bij de stenen te zetten zoals ook de vindplaatsen. Je mag altijd mailen wanneer je wilt weten waar een steen van ons vandaan komt.

Wanneer een verkoper aura kwarts als ‘natuurlijke steen’ verkoopt is dat sowieso al een rode vlag – als ze niet eens weten dat een dergelijke steen bewerkt is, zullen ze al helemaal niet weten waar de steen vandaan komt lijkt mij. Kennis is nodig wanneer je edelstenen verkoopt.

‘Fair trade’ is een naam/label die vrijwel onmogelijk is in de edelstenenwereld op dit moment doordat er nog niet genoeg regels zijn zodat stenen kunnen voldoen aan de criteria van dit label. Tenzij iemand echt zélf de steen uit de aarde heeft gehaald kan je niet spreken van fair trade. Ik vind het dus misleidend wanneer edelsteenverkopers dit label gebruiken.

Bewustzijn gaat verder dan de stenen

Bij Dyona proberen wij goed na te denken over duurzaamheid en bewustzijn. Recyclen, duurzame vulling in de dozen, hergebruik, de samenwerking met Fietskoeriers en daar waar mogelijk biologische producten: het zijn niet alleen de stenen waar wij aan denken maar bij alles wat we doen denken we na over de impact op de natuur. Dit is een constant proces dat stapje voor stapje verbeterd wordt. We doen ook ieder jaar een actie om geld in te zamelen voor goede doelen en verdubbelen dan vaak wat we hebben opgehaald. We doen ons best in duurzaamheid en bewustzijn, zowel met stenen als alles er om heen. Nu is het ook aan jou. Kies bewust en recycle het verzendmateriaal. Kleine stapjes, maar ieder stapje is er één!

Deel dit verhaal: